Modellen

BCG Matrix

BCG Matrix Four square quadrants of the growth-share matrix. Vertical axis is market growth, high at the top. Horizontal axis is relative market share, high on the left. Star top left, Question Mark top right, Cash Cow bottom left, Dog bottom right. High share Low share High Low Market growth Relative market share (high on the left) Star Star Question Mark Question Mark Cash Cow Cash Cow Dog Dog
BCG Matrix Four square quadrants of the growth-share matrix. Vertical axis is market growth, high at the top. Horizontal axis is relative market share, high on the left. Star top left, Question Mark top right, Cash Cow bottom left, Dog bottom right. High share Low share High Low Market growth Relative market share Star Star Question Mark Question Mark Cash Cow Cash Cow Dog Dog

BCG-matrix (groei-aandeelmatrix): Boston Consulting Group, vaak toegeschreven aan Bruce Henderson, begin jaren zeventig.

Eigen samenvatting en weergave. Dit is geen officiële BCG-afbeelding.

De BCG-matrix (ook groei-aandeelmatrix) zet een portefeuille in één 2×2-overzicht. De verticale as is marktgroei (hoog bovenaan), de horizontale as is relatief marktaandeel — in de klassieke tekening staat hoog aandeel links. Zo ontstaan vier vakken. Het model helpt te verdelen waar geld, tijd en aandacht naartoe gaan; het is geen strategie op zich.

De vier vakken

  • Star (hoge groei, hoog aandeel) — sterke positie in een groeiende markt. Kost cash én levert cash. Investeren om de positie te houden; later kan het een Cash Cow worden als de groei afvlakt.
  • Cash Cow (lage groei, hoog aandeel) — stabiele trekker. Melken: financiert de rest van de portefeuille, zonder zware extra investering.
  • Question Mark (hoge groei, laag aandeel) — kansrijk, maar nog zwak. Selectief investeren tot het een Star wordt, of bewust afbouwen. Niet alles in dit vak verdient dezelfde inzet.
  • Dog (lage groei, laag aandeel) — weinig groei en weinig aandeel. Meestal afstoten of afbouwen, tenzij je het bewust houdt (bijvoorbeeld omdat het een ander product versterkt).

Begin met een scherpe afbakening: welke producten of bedrijfsonderdelen vergelijk je, en welke markt definieer je per stuk? Plaats daarna elk onderdeel, en schrijf bij elk vak wat je ermee doet — niet alleen waar het nu staat. Een neutraal voorbeeld: een buurtbakkerij kan het vaste broodassortiment als Cash Cow zien, een nieuw lunchconcept in een groeiend segment als Question Mark, en een bijna vergeten feestdagenlijn als Dog.

Waar het model stopt

  • Het is pas zinvol als je meerdere producten of bedrijfsonderdelen hebt om te vergelijken. Voor één product zegt de matrix weinig.
  • De markt is lastig af te bakenen: een andere definitie verschuift elk vak.
  • Hoog marktaandeel is niet automatisch hoog rendement; kosten, prijs en klantrelatie ontbreken in het plaatje.
  • Het is een momentopname. Zonder een keuze per vak (investeren, oogsten, afbouwen) blijft het een poster.

Zelf invullen

Print het blok hieronder, of kopieer de regels naar je eigen document.

Portefeuille / scope (minstens twee producten of onderdelen):
Markt hoe afgebakend?:


Star (hoge groei, hoog aandeel):
- Product:
  Wat doe je ermee?:

Cash Cow (lage groei, hoog aandeel):
- Product:
  Wat doe je ermee?:

Question Mark (hoge groei, laag aandeel):
- Product:
  Wat doe je ermee?:

Dog (lage groei, laag aandeel):
- Product:
  Wat doe je ermee?:

Welke verschuiving verdient als eerste aandacht?