Diensten
Agentic AI voor systems engineering
Als er iets verandert aan een systeem, gaat het gesprek vaak meteen over software of techniek. Maar de echte vraag ligt meestal een laag hoger: hoe hangt dit samen met de rest van je organisatie?
Het grotere geheel
Wie werkt ermee, welke andere systemen leunen erop, en wat merkt je klant als het anders gaat? Dat overzicht over het geheel heet enterprise architectuur. Het klinkt abstract, en voor de meeste mensen is het dat ook. Toch krijgt iedereen er vroeg of laat mee te maken, meestal op het moment dat een kleine aanpassing ineens overal gevolgen blijkt te hebben.
Waarom ik
Sinds 1999 werk ik in luchtvaart, avionica en infrastructuur, precies op die laag. Ik ben gewend om een probleem eerst in zijn geheel te begrijpen, en het daarna terug te brengen naar de taal van de mensen die ermee moeten werken. Zo los je het op waar het echt zit, en niet alleen waar het zichtbaar wordt.
Wat agents hier doen
Met agentic AI gaat dit werk nu veel sneller. Agents maken in korte tijd architectuurplaatjes vanuit verschillende perspectieven: dat van de gebruiker, dat van het systeem en dat van de techniek eronder. Zo zie je waar je het precies over hebt en wat een keuze teweegbrengt, voordat je er geld aan uitgeeft.
Hoe ik kijk
In drie lagen — van operatie naar techniek.
Operationeel beeld
Een systeem staat zelden op zichzelf. Het maakt deel uit van een groter geheel: een organisatie, een vloot, een netwerk van andere systemen. Daarom begin ik bij de vraag wat dat grotere geheel eigenlijk doet. Welke taken worden er uitgevoerd, wie is van wie afhankelijk, en wat verandert er als je één onderdeel aanpast? Dat noem ik het operationele beeld. Het gaat daarin nog niet over technologie, maar over het werk dat de technologie moet ondersteunen.
Het systeem erin
Als dat beeld helder is, plaats ik het systeem waar het om draait erin. Wat verandert het, waar sluit het op aan en waar houdt het op? De meeste producten zijn geen nieuwbouw, maar een aanpassing van iets dat er al is. Het meeste echte werk zit in het in kaart brengen van die relaties: wat beïnvloedt wat.
Technische afspraken
Daaronder liggen de technische afspraken waaraan alles moet voldoen: standaarden, koppelvlakken en beperkingen die de onderdelen op elkaar laten aansluiten. Je ziet ze pas als er iets misgaat, maar ze bepalen of een verandering goedkoop of duur wordt. Wie ze vroeg in beeld heeft, past soepel aan. Wie ze te laat ontdekt, betaalt de rekening.
In systems engineering-termen
De drie lagen sluiten aan op het klassieke DoD Architecture Framework (DoDAF — de versies vóór de services-extensies): Operational Views (OV), Systems Views (SV) en Technical Standards Views (TV). Per laag beschrijf ik architecture views en viewpoints (zoals in ISO/IEC/IEEE 42010), gemodelleerd in MBSE met bijvoorbeeld SysML of UML in tools als Enterprise Architect of System Architect, met traceerbaarheid van operationele behoefte via requirements naar koppelvlakken en standaarden. Agents genereren deze views en houden ze consistent vanuit één onderliggend model.
Voorbeelden (DoDAF)
OV-1 (operational concept op hoofdlijnen), OV-5 (operationele activiteiten), SV-1 (systems interfaces), TV-1 (standards profile).